Κλιματική αποτίμηση 2025: Η Ελλάδα σε πύρινο κλοιό και με λιγότερα χιόνια
Το κλιματικό αποτύπωμα της Ελλάδας για το έτος 2025 αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα σταδιακής αλλά σταθερής θέρμανσης, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της επιστημονικής ομάδας του Climatebook.gr και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Η περασμένη χρονιά καταγράφηκε ως η δεύτερη θερμότερη των τελευταίων τριών δεκαετιών για τη χώρα μας, με τη μέση ετήσια θερμοκρασία να αγγίζει τους 15.3 °C. Είναι ενδεικτικό πως η τάση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, καθώς τα έξι από τα επτά θερμότερα έτη στην ιστορία της Ελλάδας έχουν σημειωθεί την τελευταία επταετία. Η ανάλυση των δεδομένων δείχνει ότι το 72% των ημερών του 2025 κινήθηκε πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, με το καλοκαίρι να παραμένει η πιο προβληματική περίοδος λόγω των ακραίων τιμών, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ηπειρωτικές περιοχές μακριά από τη θάλασσα, όπως η Δυτική Μακεδονία, θερμαίνονται με ταχύτερους ρυθμούς.
Στον τομέα των βροχοπτώσεων, αν και ο εθνικός μέσος όρος κυμάνθηκε σε επίπεδα κοντά στα φυσιολογικά, η εικόνα παρουσιάζει έντονες γεωγραφικές αποκλίσεις. Τα ανατολικά και νότια τμήματα της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των νησιών του Αιγαίου, βίωσαν μια από τις πιο ξηρές χρονιές των τελευταίων 30 ετών. Αντίθετα, η Θεσσαλία, η Ήπειρος και τα νησιά του Ιονίου δέχθηκαν μεγαλύτερα ύψη βροχής. Ωστόσο, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η ένταση των φαινομένων είναι πλέον τέτοια που το νερό συχνά χάνεται χωρίς να απορροφηθεί από το έδαφος. Παράλληλα, η δραματική μείωση της χιονοκάλυψης, που στην Πίνδο και τη Βόρεια Ελλάδα άγγιξε το 30% κάτω από τον μέσο όρο, προκαλεί σοβαρούς τριγμούς στο υδατικό ισοζύγιο, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη συρρίκνωση της τεχνητής λίμνης του Μόρνου, η έκταση της οποίας μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ μέσα σε μια τριετία.
Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης επεκτείνονται και στο θαλάσσιο περιβάλλον, με το 2025 να αποτελεί το τέταρτο πιο θερμό έτος για τις ελληνικές θάλασσες από το 1991, με τοπικές αποκλίσεις που ξεπέρασαν τους 1.6 βαθμούς Κελσίου. Την ίδια στιγμή, το φυσικό περιβάλλον δοκιμάστηκε σκληρά από τις δασικές πυρκαγιές, με τη Χίο να δέχεται το ισχυρότερο πλήγμα, χάνοντας το 13,6% της συνολικής της έκτασης μέσα σε ένα καλοκαίρι. Η έκθεση του Climatebook κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και για τα δασικά οικοσυστήματα, σημειώνοντας εκτεταμένες ξηράνσεις σε ελατοδάση και πευκοδάση λόγω της έλλειψης νερού. Παρά τη ζοφερή εικόνα, το 2025 σημειώθηκε μια σημαντική πρωτιά, καθώς για πρώτη φορά από το 2000 δεν καταγράφηκαν ανθρώπινες απώλειες από έντονα καιρικά φαινόμενα, γεγονός που υποδεικνύει βελτίωση στους μηχανισμούς πρόληψης και προστασίας της ζωής.
