«Αν οι Ευρωπαίοι όντως έχουν κάποιον που έχει έστω κάποια δικαιοδοσία να μιλήσει με κάποιον τρόπο, τότε φυσικά» απαντά ο Ντμίτρι Πεσκόφ.
Η Ευρώπη πρέπει πρώτα να δείξει ότι είναι έτοιμη να «συνεισφέρει» στην ειρήνη στην Ουκρανία πριν ληφθεί η απόφαση να επιτραπεί σε Ευρωπαίους να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.
Το σχόλιο του Πεσκόφ, αφήνει να εννοηθεί ότι η Ρωσία δεν έχει δεσμευθεί ακόμα για τη συμπερίληψη της Ευρώπης στον επόμενο γύρο των συνομιλιών, παρά την αμερικανική πλευρά που δήλωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συμφώνησε στην συμμετοχή Ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας, σύμφωνα με το Reuters.
Ερωτώμενος σχετικά ο Πεσκόφ δήλωσε πως «όταν καταλάβουμε ότι έχουν αυθεντική πρόθεση και ετοιμότητα να συνεισφέρουν στην ειρηνευτική διαδικασία, μετά θα είναι πιθανό να λάβουμε την απόφαση να κάνουμε διάλογο με την Ουκρανία σε μία διευρυμένη μορφή.
Πρόσθεσε πως «Αν οι Ευρωπαίοι όντως έχουν κάποιον που έχει έστω κάποια δικαιοδοσία να μιλήσει με κάποιον τρόπο, και αν οι Ευρωπαίοι όντως έχουν αυτή την επιθυμία, τότε, φυσικά, θα είμαστε έτοιμοι να συνομιλήσουμε μαζί τους».
Ψάχνουν εκπρόσωπο οι Ευρωπαίοι
Τα ευρωπαϊκά κράτη ωστόσο αναζητούν έναν απεσταλμένο για να τα εκπροσωπήσει στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, ανησυχώντας ότι μια διαδικασία υπό την αιγίδα των ΗΠΑ θα αφήσει τις Βρυξέλλες στο περιθώριο και το Κίεβο ευάλωτο.
Το αν η Ευρώπη θα πρέπει να εκπροσωπηθεί από ένα πρόσωπο ή από μια ομάδα – καθώς και ποιος θα αναλάβει αυτόν τον ρόλο – βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων της Παρασκευής, κατά τη σύνοδο κορυφής των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Δουβλίνο. Έχουν προταθεί ανώτατοι αξιωματούχοι και πολιτικοί της ΕΕ, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση.
Ασαφές παραμένει επίσης το τι ακριβώς θα περιλαμβάνουν τα καθήκοντα αυτά. Υπάρχει ωστόσο ευρεία συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων, από το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Ουκρανία, σχετικά με την ανάγκη να συμμετάσχει η Ευρώπη στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις μεταξύ Μόσχας, Κιέβου και Ουάσινγκτον.
«Αυτό πρέπει να επιλυθεί», δήλωσε ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν κατά την άφιξή του στη σύνοδο. «Ελπίζω οι σημερινές συζητήσεις να φέρουν σαφήνεια. Κατά την άποψή μου, θα πρέπει να ληφθεί οριστική απόφαση μέσα στις επόμενες μία με δύο εβδομάδες».
Η Ουκρανία επιζητά τη στήριξη των Ευρωπαίων συμμάχων της, όντας απρόθυμη να αφήσει τις συνομιλίες αποκλειστικά στα χέρια μιας αμερικανικής κυβέρνησης που συχνά φαίνεται να κλίνει προς τις θέσεις της Μόσχας. Από την πλευρά της, η Ρωσία δεν επιθυμεί την εμπλοκή ευρωπαϊκών χωρών στις απευθείας διαπραγματεύσεις, διαμαρτυρόμενη ότι χρηματοδοτούν και προμηθεύουν στρατιωτικά το Κίεβο.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν εμπιστεύονται τον Αμερικανό πρόεδρο να διαπραγματευτεί εκ μέρους τους, έπειτα από μια σειρά σκληρών αντιπαραθέσεων για το εμπόριο, τη Γροιλανδία και τις συγκρούσεις στο Ιράν και την Ουκρανία.
«Χωρίς τους Ευρωπαίους, δεν υπάρχει στήριξη για την Ουκρανία», τόνισε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στη συνάντηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο την Πέμπτη. «Δεν υπάρχει πλέον αμερικανική στήριξη. Σε τελική ανάλυση, εμείς οι Ευρωπαίοι θα είμαστε αυτοί που θα καθορίσουν και θα αποφασίσουν για τη μελλοντική μας ασφάλεια».
Οι πιθανοί υποψήφιοι εντός της ΕΕ
Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο – οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής, γνωστές συλλογικά ως «ευρωπαϊκή τριάδα» ή E3 – είχαν μέχρι στιγμής την πιο ενεργή εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, παρότι το Λονδίνο εμπλέκεται βαθιά στο ουκρανικό ζήτημα, το Ηνωμένο Βασίλειο αποχώρησε από την ΕΕ το 2020.
Επιπλέον, ένας απεσταλμένος των E3 θα άφηνε εκτός τα υπόλοιπα 25 κράτη-μέλη της ΕΕ και θα προκαλούσε δυσαρέσκεια σε μικρότερες χώρες, όπως εκείνες που συνορεύουν με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία στην «ανατολική πτέρυγα» της Ένωσης, οι οποίες αντιμετωπίζουν διαρκείς υβριδικές απειλές, από εκστρατείες επιρροής έως παραβιάσεις με drones.
Ορισμένοι τάσσονται υπέρ ενός κορυφαίου αξιωματούχου της ΕΕ. Ακόμη και στις Βρυξέλλες, όμως, υπάρχουν δύο βασικοί διεκδικητές: ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας.
«Η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να συζητηθεί χωρίς μια ευρωπαϊκή φωνή στο τραπέζι», δήλωσε ο Κόστα στο Δουβλίνο την Πέμπτη. «Αυτή η ευρωπαϊκή φωνή πρέπει να είναι αποτέλεσμα ομαδικής προσπάθειας μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ». Νωρίτερα φέτος, ωστόσο, ο Κόστα δέχθηκε επικρίσεις εντός της ΕΕ, όταν αποκαλύφθηκε ότι το γραφείο του είχε ανοίξει έναν μυστικό δίαυλο επικοινωνίας με τη Μόσχα.
Η πλέον προφανής υποψήφια, ωστόσο, είναι η Κάλας, πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας. Την Παρασκευή διεκδίκησε ανοιχτά τον ρόλο του απεσταλμένου, δηλώνοντας: «Εγώ είμαι αυτή που εκπροσωπεί την Ευρώπη στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας. Γνωρίζω ότι οι Ρώσοι δεν με θέλουν, αλλά μήπως εμείς έχουμε λόγο για το ποιος εκπροσωπεί τη Ρωσία; Δεν μπορούμε να στείλουμε κάποιον χωρίς θεσμικό ρόλο, όπως κάνουν οι Αμερικανοί».
Ένα ακόμη όνομα που έχει πέσει στο τραπέζι είναι αυτό του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος διατηρεί θερμές σχέσεις με τον Τραμπ και συναντήθηκε στο Όσλο με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Κούσνερ τον Οκτώβριο.
Πάντως, ορισμένοι ηγέτες αντιμετωπίζουν με βαθιά δυσπιστία τις συνομιλίες υπό αμερικανική μεσολάβηση. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ άσκησε έντονη κριτική στις διαπραγματεύσεις, αντανακλώντας την απαισιοδοξία των χωρών της ΕΕ που βρίσκονταν παλαιότερα υπό σοβιετική επιρροή.
«Κατά τη γνώμη μου, το να τις αποκαλούμε διαπραγματεύσεις είναι υπερβολή», δήλωσε ο Τουσκ την Πέμπτη. «Δεν πρόκειται να χτίσουμε μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας απλώς και μόνο επειδή το επιθυμεί ο Ρώσος πρόεδρος ή κάποιος στις Ηνωμένες Πολιτείες».
