Τραμπ – Μπιν Σαλμάν: Στρατηγική συμμαχία με F-35 και επενδύσεις 600 δισ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα υποδεχθεί με ιδιαίτερη τιμή τον de facto ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, την Τρίτη, σε μια επίσκεψη που αναμένεται να προωθήσει την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 και μια σειρά επιχειρηματικών συμφωνιών με το βασίλειο.
Η επίσκεψη αυτή θα είναι η πρώτη του MBS στις ΗΠΑ από το 2018, χρονιά της δολοφονίας του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι στην Κωνσταντινούπολη από Σαουδάραβες πράκτορες – ένα γεγονός που είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο πρίγκιπας διάδοχος ενέκρινε την επιχείρηση σύλληψης ή δολοφονίας του Κασόγκι. Ο ίδιος αρνείται ότι έδωσε εντολή, αλλά αναγνωρίζει την ευθύνη του ως ηγέτης της χώρας. Η θερμή υποδοχή που αναμένεται να λάβει στην Ουάσιγκτον αποτελεί ακόμη ένα σημάδι ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας έχουν αποκατασταθεί.
Κατά τη διάρκεια της διπλωματικής ημέρας στον Λευκό Οίκο, ο MBS θα συναντηθεί με τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, θα παραστεί σε γεύμα στο Cabinet Room και θα συμμετάσχει σε επίσημο δείπνο με black-tie ενδυμασία το βράδυ.
Ο Τραμπ επιδιώκει να αξιοποιήσει την υπόσχεση σαουδαραβικών επενδύσεων ύψους 600 δισ. δολαρίων, η οποία είχε δοθεί κατά την επίσκεψή του στο Ριάντ τον Μάιο. Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο Reuters ότι αναμένονται συμφωνίες σε τομείς όπως τεχνολογία, μεταποίηση και άμυνα.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους: «Θα πουλήσουμε» F-35 στη Σαουδική Αραβία, η οποία έχει ζητήσει να αγοράσει 48 αεροσκάφη προηγμένης γενιάς. Εάν υλοποιηθεί, θα είναι η πρώτη πώληση αμερικανικών F-35 στο βασίλειο, σηματοδοτώντας σημαντική αλλαγή πολιτικής. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και να δοκιμάσει την πάγια θέση των ΗΠΑ περί διατήρησης της «ποιοτικής στρατιωτικής υπεροχής» του Ισραήλ, το οποίο μέχρι σήμερα είναι η μόνη χώρα στην περιοχή που διαθέτει το συγκεκριμένο αεροσκάφος.
Πέρα από τα στρατιωτικά, ο Σαουδάραβας ηγέτης επιδιώκει επίσης αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, πρόσβαση σε τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης και πρόοδο σε μια συμφωνία για πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας μη στρατιωτικής χρήσης.
«Οι Σαουδάραβες θα ξοδέψουν πολλά χρήματα στις ΗΠΑ αύριο», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου στο Reuters.
Εστίαση στην Κίνα
Ο πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, Ντένις Ρος, που πλέον εργάζεται στο Washington Institute for Near East Policy, σημείωσε ότι ο Τραμπ επιδιώκει μια πολυδιάστατη σχέση που θα αποτρέψει τη Σαουδική Αραβία από το να στραφεί προς την κινεζική επιρροή.
«Ο πρόεδρος Τραμπ πιστεύει ότι όλα αυτά τα βήματα δένουν τους Σαουδάραβες πιο στενά με τις ΗΠΑ — από την ασφάλεια έως το τρίπτυχο χρηματοοικονομικά-AI-ενέργεια. Θέλει να είναι συνδεδεμένοι με εμάς και όχι με την Κίνα», είπε ο Ρος.
Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να ασκήσει πίεση στον MBS ώστε η Σαουδική Αραβία να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ και να ομαλοποιήσει τις σχέσεις της με το Ισραήλ. Ωστόσο, οι Σαουδάραβες παραμένουν διστακτικοί χωρίς κάποια ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα της παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης, ένα θέμα που έχει τεθεί σε δεύτερο πλάνο λόγω του πολέμου στη Γάζα.
Κατά την πρώτη θητεία του το 2020, ο Τραμπ είχε συνάψει συμφωνίες εξομάλυνσης μεταξύ Ισραήλ και Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μαρόκου και Σουδάν. Τις τελευταίες εβδομάδες, και το Καζακστάν συμφώνησε να συμμετάσχει. Ωστόσο, για τον Τραμπ, η Σαουδική Αραβία παραμένει το «κλειδί» για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία στη Μέση Ανατολή.
«Έχει τεράστια σημασία για αυτόν να εντάξει τη Σαουδική Αραβία στις Συμφωνίες του Αβραάμ κατά τη διάρκεια της θητείας του και γι’ αυτό έχει αυξήσει την πίεση», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Ο Τζόναθαν Πανίκοφ, πρώην αναπληρωτής διευθυντής πληροφοριών για τη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι, ακόμη κι αν δεν υπάρξει άμεση πρόοδος στην εξομάλυνση Σαουδικής Αραβίας – Ισραήλ, αυτό δύσκολα θα εμποδίσει ένα νέο σύμφωνο ασφάλειας μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ.
«Η επιθυμία του Τραμπ να υπάρξουν σαουδαραβικές επενδύσεις στις ΗΠΑ — που ο πρίγκιπας διάδοχος έχει ήδη υποσχεθεί — μπορεί να διευκολύνει την ενίσχυση των δεσμών στον τομέα της άμυνας, ακόμη κι αν ο πρόεδρος παραμένει αποφασισμένος να προωθήσει την ισραηλινο-σαουδαραβική ομαλοποίηση», εξήγησε ο Πανίκοφ, ο οποίος εργάζεται πλέον στο Atlantic Council στην Ουάσιγκτον.
