Στη συνάντηση συζητήθηκαν και οι προσπάθειες διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, την ώρα που οι Χούθι ανακοίνωσαν επιθέσεις σε σαουδαραβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν συναντήθηκαν τη Δευτέρα (26/10) στην Τεχεράνη με Ιρανούς αξιωματούχους, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας, ενώ το αιγυπτιακό κοινοβούλιο ενέκρινε στρατιωτική συνδρομή για την άμυνα του βασιλείου.
Οι συνομιλίες αποτελούν την πρώτη επαφή σε υψηλό επίπεδο μεταξύ του Ιράν και των τριών χωρών μετά την έναρξη του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν και επεκτάθηκε στη Σαουδική Αραβία και την Υεμένη.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, στόχος της επίσκεψης ήταν να ανοίξουν δίαυλοι διαπραγμάτευσης, ώστε να αποτραπεί η επιστροφή στη στρατιωτική κλιμάκωση.
Ποιοι συμμετείχαν στις συνομιλίες στην Τεχεράνη
Τη Σαουδική Αραβία εκπροσώπησε ο υπουργός Άμυνας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, αδελφός του διαδόχου του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Από το Πακιστάν συμμετείχε ο αρχηγός του στρατού, στρατηγό; Ασίμ Μουνίρ, ενώ την Τουρκία εκπροσώπησε ο επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν.
Στη συνάντηση συμμετείχαν, από ιρανικής πλευράς, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Σύμφωνα με Πακιστανό αξιωματούχο ασφαλείας, βασικός στόχος των συνομιλιών ήταν η δημιουργία ενός περιφερειακού πλαισίου μη επίθεσης. Στην ατζέντα περιλαμβάνονταν, επίσης, οι σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν, οι επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας, τα Στενά του Ορμούζ και ο αμερικανικός αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ανέφερε ότι οι συζητήσεις θα κάλυπταν ακόμη τις πολιτικές του Ισραήλ, τις εξελίξεις στα παλαιστινιακά εδάφη και στον Λίβανο, καθώς και τις συνέπειες των αμερικανικών και ισραηλινών στρατιωτικών ενεργειών κατά του Ιράν.
Στο επίκεντρο οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή (23/10) ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να πραγματοποιήσουν νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν μετά το πέρας των ενδιάμεσων εκλογών στις 3 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, Ιρανοί αξιωματούχοι ασφαλείας δήλωσαν στο Reuters ότι η Τεχεράνη έχει καταρτίσει λεπτομερή σχέδια για επιθέσεις σε υποθαλάσσια καλώδια στον Κόλπο, σε περίπτωση νέας επίθεσης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα δεν θα αποτελέσει αντικείμενο των συγκεκριμένων συνομιλιών. Σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο, η συζήτηση για το ζήτημα θα γίνει μόνο εφόσον ικανοποιηθούν οι όροι του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και η χαλάρωση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου. Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, έχει δηλώσει ότι το Ιράν πρέπει να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για να τερματιστεί η σύγκρουση.
Το Πακιστάν και το Κατάρ έχουν αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες διαμεσολάβησης. Αντιπροσωπεία του Κατάρ βρισκόταν στην Τεχεράνη την Κυριακή.
Νέες επιθέσεις των Χούθι και στρατιωτική στήριξη από την Αίγυπτο
Την ίδια στιγμή, οι Χούθι εντείνουν τις επιθέσεις τους κατά της Σαουδικής Αραβίας, μετά την κατάληψη στρατηγικών περιοχών στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας της Υεμένης. Οι αντάρτες έχουν πλήξει σαουδαραβικά αεροδρόμια, λιμάνια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Τη Δευτέρα, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε αντλιοστάσια του αγωγού πετρελαίου Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και στο αεροδρόμιο του Ριάντ. Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση των επιθέσεων από τη σαουδαραβική πλευρά.
Παράλληλα, το κοινοβούλιο της Αιγύπτου ενέκρινε τη δυνατότητα παροχής στρατιωτικής συνδρομής για την άμυνα της Σαουδικής Αραβίας. Η Αίγυπτος δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του αμυντικού συμφώνου της Μέκκας, το οποίο υπεγράφη τον Αύγουστο από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν.
Το σύμφωνο προβλέπει τη χρήση «όλων των αναγκαίων μέσων» για την αντιμετώπιση απειλών κατά της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων των συμμετεχόντων κρατών. Σε έκτακτη συνάντηση στο Ριάντ νωρίτερα τον μήνα, τα μέλη συμφώνησαν στην ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων στη Σαουδική Αραβία.
Το Πακιστάν έχει ήδη εγκρίνει το σύμφωνο, ενώ η διαδικασία επικύρωσής του από το τουρκικό κοινοβούλιο βρίσκεται σε εξέλιξη.
Με πληροφορίες του Reuters
