485 κλήσεις στην Πυροσβεστική και 101 μεταφορές πολιτών σε ασφαλή σημεία – Σε Μυλοπόταμο, Ιεράπετρα και Οροπέδιο Λασιθίου οι μεγαλύτερες καταστροφές.
Μετρά τις πληγές της η Κρήτη μετά το σφοδρό κύμα κακοκαιρίας που έπληξε το νησί, προκαλώντας εκτεταμένες πλημμύρες, σοβαρές ζημιές σε σπίτια και υποδομές, προβλήματα στην υδροδότηση και καταστροφές σε καλλιέργειες.
Η εικόνα που καταγράφεται στις πληγείσες περιοχές είναι ιδιαίτερα δύσκολη, με τον Μυλοπόταμο, το Αμάρι, την Ιεράπετρα και το Οροπέδιο Λασιθίου να βρίσκονται στο επίκεντρο. Στα Ανώγεια μεγάλες ποσότητες νερού πλημμύρισαν δρόμους και εκτάσεις, ενώ στα Ζωνιανά η κυκλοφορία σε αρκετά σημεία έχει καταστεί εξαιρετικά δύσκολη ή αδύνατη, καθώς νερά, λάσπη και φερτά υλικά προκάλεσαν σοβαρές ζημιές.
Την ίδια ώρα, οι δυνάμεις της Πυροσβεστικής, της Πολιτικής Προστασίας και του Στρατού συνεχίζουν τις επιχειρήσεις, ενώ από την έναρξη των έντονων φαινομένων, την 1η Οκτωβρίου, έως το μεσημέρι της Κυριακής 4 Οκτωβρίου, το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος είχε δεχθεί συνολικά 485 κλήσεις και είχε πραγματοποιήσει ενέργειες σε 204 περιστατικά. Συνολικά έγιναν 96 αντλήσεις υδάτων, 101 μεταφορές ανθρώπων σε ασφαλή σημεία και επτά κοπές δέντρων.
Ζωνιανά: Δρόμοι μετατράπηκαν σε χειμάρρους
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση στα Ζωνιανά του Δήμου Μυλοποτάμου. Οι μεγάλες ποσότητες νερού και τα φερτά υλικά προκάλεσαν ζημιές στο οδικό δίκτυο και σε βασικές υποδομές, ενώ προβλήματα καταγράφονται και στην υδροδότηση των Ζωνιανών, της Κράνας και των Λιβαδίων.
Μηχανήματα έργου και συνεργεία επιχειρούν για την απομάκρυνση της λάσπης, των πετρών και των φερτών υλικών, προκειμένου να αποκατασταθεί η πρόσβαση. Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι ζημιές και στο αγροτικό οδικό δίκτυο, γεγονός που δυσχεραίνει την πρόσβαση σε γεωργικές και κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις.
Κάτοικοι περιγράφουν τις ώρες που έζησαν ως πρωτόγνωρες. Μία 90χρονη κάτοικος των Ζωνιανών δήλωσε ότι στα χρόνια της δεν έχει ξαναδεί αντίστοιχο φαινόμενο, περιγράφοντας την απόγνωση που προκάλεσε η ένταση της βροχής και η αδυναμία των κατοίκων να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.
Πλημμύρισαν τα Ανώγεια
Σοβαρά προβλήματα καταγράφηκαν και στα Ανώγεια, κυρίως στο αγροτικό οδικό δίκτυο.
Δρόμοι που οδηγούν σε γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις έχουν καταστεί σε αρκετά σημεία απροσπέλαστοι, ενώ μικρά και μεγαλύτερα οροπέδια πλημμύρισαν από τις μεγάλες ποσότητες νερού.
Η αποκατάσταση της πρόσβασης στις πληγείσες περιοχές αποτελεί πλέον μία από τις βασικές προτεραιότητες των συνεργείων, καθώς η κατάσταση του οδικού δικτύου δυσχεραίνει σημαντικά και την πρόσβαση στις παραγωγικές μονάδες της περιοχής.
Μεγάλες καταστροφές σε Μυλοπόταμο και Αμάρι
Στον Μυλοπόταμο και το Αμάρι οι ζημιές επεκτείνονται στο οδικό δίκτυο, στις υποδομές και στα δίκτυα ύδρευσης.
Στον Δήμο Αμαρίου, μεγάλες ποσότητες νερού, λάσπης, πετρών και άλλων φερτών υλικών κατέβηκαν από τις ορεινές περιοχές, επιβαρύνοντας το επαρχιακό και τοπικό οδικό δίκτυο.
Ιδιαίτερα προβλήματα έχουν καταγραφεί στην ευρύτερη περιοχή του Φουρφουρά και των Πλατανίων, καθώς και στις οδικές συνδέσεις με τους γύρω οικισμούς. Σε αρκετά σημεία επιχειρούν μηχανήματα για τον καθαρισμό των δρόμων και την αποκατάσταση της κυκλοφορίας.
Χιλιάδες τόνοι πατάτας κάτω από το νερό
Βαρύ είναι το πλήγμα και στον πρωτογενή τομέα, με το Οροπέδιο Λασιθίου να βρίσκεται ανάμεσα στις περιοχές που υπέστησαν μεγάλες καταστροφές.
Καλλιέργειες πλημμύρισαν, ενώ χιλιάδες τόνοι πατάτας βρέθηκαν κάτω από το νερό, προκαλώντας σημαντικές απώλειες στους παραγωγούς. Το τελικό ύψος των ζημιών, ωστόσο, δεν μπορεί ακόμη να υπολογιστεί με ακρίβεια, καθώς θα πρέπει πρώτα να υποχωρήσουν τα νερά και να ξεκινήσει η αναλυτική καταγραφή.
Ο Αγροτικός Σύλλογος Οροπεδίου Λασιθίου ζητά πλήρεις και άμεσες αποζημιώσεις, οικονομική στήριξη μέσω De Minimis και ΕΛΓΑ, καθώς και αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ ώστε να καλύπτονται αποτελεσματικότερα οι καταστροφές από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Παράλληλα, οι αγρότες ζητούν φορολογικές και ασφαλιστικές διευκολύνσεις, πάγωμα δανειακών υποχρεώσεων για τους πληγέντες, άμεση αποκατάσταση του αγροτικού οδικού δικτύου και των αποστραγγιστικών υποδομών, καθώς και παρεμβάσεις σε κανάλια, ακριβέστερη αποτύπωση των πλημμυρισμένων εκτάσεων και των περιοχών που υπέ ποτάμια και θυροφράγματα.
Ενεργοποιήθηκε το Copernicus
Το μέγεθος της καταστροφής οδήγησε στην ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus/Emergency Management Service – Mapping για περιοχές της Κρήτης που επλήγησαν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα.
Το αίτημα έγινε αποδεκτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αναμένεται η διάθεση χαρτογραφικών δεδομένων και προϊόντων που θα προκύψουν από την ανάλυση δορυφορικών εικόνων. Τα δεδομένα θα διατεθούν μέσω της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στους εμπλεκόμενους φορείς χωρίς κόστος, ώστε να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό και στη διαχείριση των επιχειρήσεων αντιμετώπισης των συνεπειών της κακοκαιρίας.
Η ενεργοποίηση του Copernicus αναμένεται να βοηθήσει και στην ακριβέστερη αποτύπωση των πλημμυρισμένων εκτάσεων και των περιοχών που υπέστησαν ζημιές.
Ισχυρές βροχοπτώσεις – Οι μετρήσεις του Ξυλόσκαλου
Ενδεικτικό της έντασης των φαινομένων είναι και το ύψος της βροχής που καταγράφηκε στα ορεινά της Κρήτης.
Σύμφωνα με στοιχεία του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, μέχρι τις 15:10 της Κυριακής 4 Οκτωβρίου, στο Ξυλόσκαλο Χανίων είχαν καταγραφεί 91 χιλιοστά βροχής, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 91 λίτρα νερού ανά τετραγωνικό μέτρο.
Νωρίτερα, σε διαφορετικό χρονικό διάστημα καταγραφής, είχε αναφερθεί συνολικό ύψος βροχής 420 χιλιοστών στο ίδιο σημείο, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 420 τόνους νερού ανά στρέμμα. Οι διαφορετικές τιμές αφορούν διαφορετικές χρονικές μετρήσεις και αποτυπώνουν τη μεταβολή της βροχόπτωσης κατά τη διάρκεια των φαινομένων.
Κλειστά σχολεία σε Κουλούκωνα και Ζωνιανά
Τα προβλήματα που παραμένουν στην περιοχή οδήγησαν και στην απόφαση να παραμείνουν κλειστά τη Δευτέρα 5 και την Τρίτη 6 Οκτωβρίου όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και οι παιδικοί σταθμοί στις Δημοτικές Ενότητες Κουλούκωνα και Ζωνιανών του Δήμου Μυλοποτάμου.
Η απόφαση ελήφθη λόγω των προβλημάτων πρόσβασης στους οικισμούς και τις σχολικές μονάδες, αλλά και των ζημιών στα δίκτυα ύδρευσης. Προτεραιότητα, σύμφωνα με τον δήμο, είναι η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικού προσωπικού, καθώς και η εξασφάλιση των απαραίτητων συνθηκών υγιεινής.
Κυβερνητικό κλιμάκιο στην Κρήτη
Τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου αναμένεται να μεταβεί στην Κρήτη διευρυμένο κυβερνητικό κλιμάκιο, με τη συμμετοχή του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρίστου Δήμα, του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελου Τουρνά, του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννη Ανδριανού, του υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστα Κατσαφάδου και του γενικού γραμματέα Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών καισκεψη με τους συναρμόδιους φορείς και εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αντικείμενο την αποτίμηση της κατά Κρατικής Αρωγής Πέτρου Καμπούρη.
Στην Περιφέρεια Κρήτης θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη με τους συναρμόδιους φορείς και εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αντικείμενο την αποτίμηση της κατάστασης, την καταγραφή των ζημιών και τον συντονισμό των επόμενων ενεργειών.
Στη συνέχεια, το κυβερνητικό κλιμάκιο θα επισκεφθεί τις πληγείσες περιοχές του Μυλοποτάμου, της Ιεράπετρας και του Οροπεδίου Λασιθίου, προκειμένου να έχει εικόνα από πρώτο χέρι για το μέγεθος των προβ μετά την υποχώρηση των υδάτων θα καταστεί δυνατό να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος των ζηρήτη καλείται τώρα να περάσει από τη μάχη της διάσωσης στη δύσκολη μάχη της αποκατάστασης, με τους κατοίκους και τους παραγωγούς των πληγεισών περιοχών να ζη χρονικές ενημερώσεις και δεν είναι σωστό δημοσιογραφικά να εμφανιστούν σαν μία ενιαία μέλημάτων και τις ανάγκες των κατοίκων.
Η επόμενη ημέρα
Καθώς τα έντονα φαινόμενα υποχωρούν, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην αποκατάσταση και στην καταγραφή των ζημιών.
Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να είναι κρίσιμες για την πλήρη αποτίμηση της καταστροφής, καθώς μόνο μετά την υποχώρηση των υδάτων θα καταστεί δυνατό να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος των ζημιών στις καλλιέργειες, στις περιουσίες, στο οδικό δίκτυο και στις βασικές υποδομές.
Η Κρήτη καλείται τώρα να περάσει από τη μάχη της διάσωσης στη δύσκολη μάχη της αποκατάστασης, με τους κατοίκους και τους παραγωγούς των πληγεισών περιοχών να ζητούν άμεση κρατική στήριξη και γρήγορες παρεμβάσεις ώστε να αποκατασταθεί η πρόσβαση, η υδροδότηση και η λειτουργία των βασικών υποδομών.
