Ο δρ. Τέντρος Γκεμπρεγέσους απάντησε στα σχόλια του Ρούμπιο ότι ο ΠΟΥ «άργησε λίγο» με τον Έμπολα.
Τα σχόλια του Μάρκο Ρούμπιο για τον Έμπολα δείχνουν ότι δεν καταλαβαίνει τι κάνει ο ΠΟΥ, υπονόησε την Τετάρτη ο επικεφαλής του οργανισμού Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ ισχυρίστηκε την Τρίτη το βράδυ ότι ο ΠΟΥ «άργησε λίγο» να εντοπίσει το θανατηφόρο ξέσπασμα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το οποίο εξαπλώνεται ραγδαία στη χώρα που μαστίζεται από τον πόλεμο.
«Δεν αντικαθιστούμε το έργο των χωρών, απλώς τις υποστηρίζουμε», δήλωσε ο επικεφαλής του ΠΟΥ σε δημοσιογράφους. «Θα μπορούσε να οφείλεται στην έλλειψη κατανόησης του τρόπου λειτουργίας των Διεθνών Κανονισμών Υγείας και των ευθυνών του ΠΟΥ και άλλων φορέων», είπε για τα σχόλια του Ρούμπιο.
Η ασυνήθιστη ανταλλαγή αυτή σχολίων σηματοδοτεί μια περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ του ΠΟΥ και του κάποτε μεγαλύτερου χρηματοδότη του, μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας των Ηνωμένων Εθνών τον Ιανουάριο.
Αλλά δεν ήταν το μόνο μήνυμα που είχε ο ΠΟΥ για το πρώην μέλος του. Ο οργανισμός επέκρινε επίσης την προοπτική ταξιδιωτικών απαγορεύσεων, αφού οι ΗΠΑ έκλεισαν τη Δευτέρα τα σύνορά τους σε ταξιδιώτες εκτός ΗΠΑ από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα, σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν την είσοδο του θανατηφόρου ιού Bundibugyo στην επικράτειά τους.
Ο διευθυντής τμήματος στο Πρόγραμμα Έκτακτης Ανάγκης Υγείας του ΠΟΥ, Αμπντιραχμάν Μαχαμούντ, προέτρεψε τις χώρες να επικεντρωθούν σε «ό,τι λειτουργεί», συμπεριλαμβανομένης της ιχνηλάτησης επαφών και της απομόνωσης, σημειώνοντας ότι το Κονγκό και η Ουγκάντα ήδη ελέγχουν τους εξερχόμενους ταξιδιώτες. Οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί «δεν υποστηρίζονται» από τους κανονισμούς του ΠΟΥ για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των επιδημιών, πρόσθεσε η Λουσίλ Μπλάμπεργκ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Πρετόρια και πρόεδρος της επιτροπής εμπειρογνωμόνων του ΠΟΥ για το ξέσπασμα του Έμπολα.
«Είναι σημαντικό να θυμόμαστε και να αναγνωρίζουμε πώς μεταδίδεται ο Έμπολα», δήλωσε η Μπλάμπεργκ. «Απαιτεί άμεση επαφή με το αίμα και τα σωματικά υγρά ενός μολυσμένου ατόμου. Επομένως, δεν είναι περιστασιακή επαφή. Δεν είναι αερομεταφερόμενος».
Στην Ευρώπη, οι πτήσεις προς και από την περιοχή παραμένουν ανεπηρέαστες, με πτήσεις από την πρωτεύουσα του Κονγκό, Κινσάσα, να προσγειώνονται καθημερινά στις Βρυξέλλες. Εν τω μεταξύ, η ΕΕ έχει μέχρι στιγμής δεχτεί δύο Αμερικανούς πολίτες από την περιοχή: ένας γιατρός με επιβεβαιωμένο Έμπολα λαμβάνει θεραπεία σε νοσοκομείο του Βερολίνου, ενώ μια επαφή με κρούσμα Έμπολα μεταφέρεται σε κλινική στην Πράγα. Ο Ρούμπιο και η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τσεχία εξέφρασαν τις ευχαριστίες τους.
Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί σχεδόν 600 ύποπτα κρούσματα και 139 ύποπτοι θάνατοι από την επιδημία Έμπολα, δήλωσε ο επικεφαλής του ΠΟΥ. «Γνωρίζουμε ότι η κλίμακα της επιδημίας στη ΛΔΚ είναι πολύ μεγαλύτερη», πρόσθεσε.
Έρευνα για τον Έμπολα
Ως ασθένεια, ο Έμπολα προκαλείται από μια ομάδα ιών, στην προκειμένη περίπτωση τον σπανιότερο ιό Bundibugyo για τον οποίο δεν υπάρχουν εμβόλια ή θεραπείες. Η μόλυνση αρχικά προκαλεί συμπτώματα γρίπης, που ακολουθούνται από έμετο, διάρροια και αιμορραγία από τη μύτη ή στα κόπρανα του ασθενούς.
Ο ΠΟΥ διερευνά πότε και πού ξεκίνησε η επιδημία, αλλά εκτιμά ότι ξεκίνησε «πριν από μερικούς μήνες», σύμφωνα με την ειδικό σε θέματα έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ, Αναΐς Λεγκάν. Ο οργανισμός υποστήριξε το Κονγκό αμέσως μόλις αναφέρθηκαν τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια, είπε.
Ο δρ. Τέντρος Γκεμπρεγέρους πρόσθεσε ότι τυχόν καθυστερήσεις στην ανίχνευση οφείλονταν στην αυξανόμενη ένταση της σύγκρουσης στο Κονγκό τους τελευταίους δύο μήνες, στον μαζικό εκτοπισμό ανθρώπων και στο σπάνιο ιικό στέλεχος που προκαλεί την τρέχουσα επιδημία, πράγμα που σημαίνει ότι δεν εντοπίστηκε με εξετάσεις για το πιο κοινό στέλεχος Έμπολα Ζαΐρ. Ο τύφος και η ελονοσία, που προκαλούν τα ίδια πρώιμα συμπτώματα με το Bundibugyo, ενδημούν επίσης στις πληγείσες περιοχές.
Ο Άρμαντ Σπρέχερ, επιδημιολόγος και ειδικός στον Έμπολα στην ανθρωπιστική ΜΚΟ Γιατροί Χωρίς Σύνορα, δήλωσε στο Politico ότι η σύγκρουση περιπλέκει τις αντιδράσεις στην επιδημία, επειδή οι περιοχές που έχουν πληγεί από τη βία τείνουν να μην εμπιστεύονται τους ξένους. «Δεν είναι εύκολο να μπεις σε κάποιο μέρος και να αρχίσεις να λες στους ανθρώπους τι να κάνουν», είπε.
Ο επικεφαλής του ΠΟΥ τόνισε επίσης ότι οι χώρες είναι υπεύθυνες για τον εντοπισμό επιδημιών, όχι ο οργανισμός. Αλλά μόλις υποψιάστηκε τον Έμπολα, σημείωσε, ο ΠΟΥ παρενέβη για να βοηθήσει. Ενώ ο Ρούμπιο κατηγόρησε τον ΠΟΥ ότι αργεί να εντοπίσει την ασθένεια, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις λένε ότι οι περικοπές χρηματοδότησης των ΗΠΑ έχουν αποδυναμώσει την ικανότητα της περιοχής να εντοπίζει και να αντιδρά γρήγορα σε επιδημίες όπως ο Έμπολα.
Περικοπές στις χρηματοδοτήσεις
Παρόλο που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν απέσυρε τις ΗΠΑ από ΠΟΥ πριν τον Ιανουάριο, σταμάτησε να πληρώνει τις συνδρομές – οι οποίες αποτελούσαν περίπου το 20% του ετήσιου προϋπολογισμού του οργανισμού του ΟΗΕ – ένα χρόνο πριν από αυτό. Ο Τραμπ είπε ότι το έκανε εν μέρει επειδή ο ΠΟΥ απέτυχε στην παγκόσμια αντίδραση στην πανδημία Covid-19, μια κατηγορία που ο οργανισμός υγείας αρνήθηκε.
Ο Τραμπ πέρυσι ανέθεσε επίσης στον Ίλον Μασκ να μειώσει τη χρηματοδότηση για την USAID, τον βραχίονα διεθνούς ανάπτυξης της κυβέρνησης. Οι δαπάνες μειώθηκαν από 8 δισ. δολάρια το 2024 σε 5,8 δισ. δολάρια το 2025, ενώ οι περαιτέρω δεσμεύσεις μειώθηκαν από 9,2 δισ. δολάρια σε 3,5 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου για την Παγκόσμια Ανάπτυξη.
Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό επλήγη ιδιαίτερα, με μείωση της χρηματοδότησης κατά 68% κατά τη διάρκεια της περιόδου, η οποία μειώθηκε από 1,3 δισ. δολάρια σε 428 εκατ. δολάρια.
Σήμερα, ο συνολικός προϋπολογισμός ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ για το 2026 ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 557 εκατ. ευρώ για τη Δυτική και Κεντρική Αφρική. Οι χώρες της ΕΕ χρηματοδοτούν επίσης έργα στην περιοχή, αλλά οι μεγαλύτεροι χρηματοδότες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν μειώσει όλους τους προϋπολογισμούς βοήθειας τα τελευταία χρόνια.
Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης δήλωσε ότι αναγκάστηκε να μειώσει το έργο της στον τομέα της υγείας και της ετοιμότητας στην επαρχία Ιτούρι στη βορειοανατολική γωνία της ΛΔΚ, το επίκεντρο της επιδημίας, μετά τις περικοπές χρηματοδότησης. «Οι περικοπές της χρηματοδότησης έχουν αφήσει την περιοχή επικίνδυνα εκτεθειμένη», δήλωσε η Χέδερ Ριόχ Κερ, διευθύντρια της επιτροπής διάσωσης για το Κονγκό. «Η απότομη αύξηση των αναφερόμενων κρουσμάτων τις τελευταίες ημέρες αντανακλά την πραγματικότητα ότι τα συστήματα επιτήρησης προλαβαίνουν πλέον τη μετάδοση, κάτι που πιθανότατα συμβαίνει εδώ και αρκετό καιρό».
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η Oxfam επέκρινε επίσης χώρες για τις περικοπές χρηματοδότησης. Ο διευθυντής της Oxfam για το Κονγκό, Μανέντζι Μανγκούντου, δήλωσε ότι «οι περικοπές βοήθειας άφησαν τη ΛΔΚ ουσιαστικά τυφλή απέναντι στον Έμπολα». Όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει τον αντίκτυπο που είχαν αυτές οι περικοπές στην ικανότητα των χωρών της περιοχής να ανταποκριθούν στο ξέσπασμα του Έμπολα, ο επικεφαλής του ΠΟΥ απάντησε διπλωματικά. «Δεν χρειάζεται να βιαστούμε να βγάλουμε συμπεράσματα», είπε, προσθέτοντας ότι η κατάσταση χρηματοδότησης θα αξιολογηθεί σωστά για να «μάθουμε για το μέλλον».
Οι ΗΠΑ, ωστόσο, δηλώνουν ότι εξακολουθούν να είναι έτοιμες να βοηθήσουν.
Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, δήλωσε ότι «είναι ψευδές να ισχυρίζεται κανείς ότι η μεταρρύθμιση της USAID έχει επηρεάσει αρνητικά την ικανότητά μας να ανταποκριθούμε στον Έμπολα». Υποστήριξε ότι η ένταξη των παγκόσμιων λειτουργιών υγείας του πλέον ανενεργού οργανισμού στο Γραφείο Παγκόσμιας Ασφάλειας Υγείας στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ καθιστά τις προσπάθειες της κυβέρνησης των ΗΠΑ να ανταποκριθεί «πιο αποτελεσματικές. Η χρηματοδότηση και η υποστήριξη για την καταπολέμηση του Έμπολα συνεχίζονται, σε συνεργασία με συμμάχους και εταίρους», πρόσθεσε.
Το υπουργείο δήλωσε την Τρίτη ότι θα χρηματοδοτήσει την ίδρυση έως και 50 κλινικών θεραπείας και τις σχετικές προσπάθειες για τη θεραπεία του Έμπολα στο Κονγκό και την Ουγκάντα, υπογραμμίζοντας την «ακλόνητη δέσμευση» των ΗΠΑ για μια πλήρως εξοπλισμένη και ταχεία αντίδραση με βασικούς παγκόσμιους εταίρους υγείας και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη έστειλαν εμπειρογνώμονα στην αφρικανική υπηρεσία ασθενειών και προσέφεραν περαιτέρω ειδικούς εάν χρειαστεί. Κατά τη διάρκεια συνάντησης των υπουργών υγείας της ΕΕ και των υπηρεσιών ασθενειών την Τρίτη, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων δήλωσε ότι συνεργάζεται με τον ΠΟΥ για τον εντοπισμό πιθανών φαρμάκων και εμβολίων προς μελέτη.
Σημειώνεται πως υπάρχει ένα πολλά υποσχόμενο υποψήφιο εμβόλιο για τον ιό Bundibugyo, το οποίο είναι παρόμοιο με το Ervebo της Merck και έχει σχεδιαστεί για τον πιο κοινό ιό έμπολα του Ζαΐρ, δήλωσε ο ΠΟΥ στους δημοσιογράφους την Τετάρτη. Ωστόσο, θα μπορούσαν να χρειαστούν έξι έως εννέα ακόμα μήνες για να ληφθούν δόσεις για δοκιμές σε ανθρώπους, σημείωσε ο ειδικός του ΠΟΥ, Βάσι Μούρθι. Μια άλλη επιλογή που αναπτύχθηκε από την AstraZeneca και το Ινστιτούτο Serum της Ινδίας θα μπορούσε να είναι έτοιμη για δοκιμή σε δύο έως τρεις μήνες, αλλά δεν διαθέτει δεδομένα σε ζώα για να την υποστηρίξουν, πρόσθεσε.
Με πληροφορίες του Politico
