Αγία Σοφία: Ένας άγνωστος υπόγειος κόσμος αποκαλύπτεται – Σήραγγες, αρχαία έργα και ίχνη παλαιότερων ναών (Βίντεο)

8df93afcd28f3c4f50a6250f716ae756 L
8df93afcd28f3c4f50a6250f716ae756 L
Αγία Σοφία: Ένας άγνωστος υπόγειος κόσμος αποκαλύπτεται - Σήραγγες, αρχαία έργα και ίχνη παλαιότερων ναών (Βίντεο)

Ορισμένες από τις κατασκευές ενδέχεται να συνδέονται με παλαιότερες περιόδους της ιστορίας της Αγίας Σοφίας, ακόμη και με οικοδομικές φάσεις που προηγούνται του σημερινού ναού, ο οποίος ανεγέρθηκε τον 6ο αιώνα επί Ιουστινιανού.

Έναν ολόκληρο, μέχρι πρότινος αθέατο κόσμο κάτω από την επιφάνεια της Αγίας Σοφίας φέρνουν στο φως οι εργασίες αποκατάστασης του εμβληματικού μνημείου της Κωνσταντινούπολης. Υπόγειες στοές, αρχιτεκτονικές κατασκευές, πιθανά ίχνη παλαιότερων οικοδομικών φάσεων και ένα εκτεταμένο δίκτυο διαχείρισης υδάτων αποκαλύπτονται σταδιακά, προσθέτοντας νέα στοιχεία στην πολυσύνθετη ιστορία ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά: έξι υπόγειοι χώροι, εννέα σήραγγες και συνολικά 420 μέτρα καθαρισμένων υπόγειων διαδρομών, ενώ για την αποκάλυψή τους χρειάστηκε να απομακρυνθούν σχεδόν 3.000 τόνοι χώματος και άλλων υλικών επίχωσης. Ορισμένες από τις κατασκευές ενδέχεται να συνδέονται με παλαιότερες περιόδους της ιστορίας της Αγίας Σοφίας, ακόμη και με οικοδομικές φάσεις που προηγούνται του σημερινού ναού, ο οποίος ανεγέρθηκε τον 6ο αιώνα επί Ιουστινιανού.

Η έκταση των ανακαλύψεων έχει προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι υπόγειες υποδομές παρέμεναν για αιώνες καλυμμένες και σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες. Μάλιστα, οι τουρκικές αρχές εξετάζουν πλέον τη δυνατότητα να καταστήσουν ορισμένα τμήματα του υπόγειου δικτύου επισκέψιμα, δημιουργώντας μια νέα διαδρομή γνωριμίας με την ιστορία και την αρχιτεκτονική του μνημείου.

Οι πρώτες εικόνες από τον άγνωστο υπόγειο κόσμο

Την πρόοδο των εργασιών παρουσίασε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, ο οποίος πραγματοποίησε επίσκεψη στις υπόγειες εγκαταστάσεις της Αγίας Σοφίας, συνοδευόμενος από επιστήμονες και ειδικούς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Παράλληλα, το τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN Türk έδωσε στη δημοσιότητα εικόνες από τις εργασίες, παρουσιάζοντας στο κοινό τμήματα των υπόγειων διαδρόμων και των αρχιτεκτονικών κατασκευών που αποκαλύπτονται κάτω από το ιστορικό συγκρότημα.

{https://www.youtube.com/watch?v=prWjmFhM4WU}

Όπως ανέφερε ο Τούρκος υπουργός, οι έρευνες επικεντρώθηκαν αρχικά σε δύο βασικές περιοχές, τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο της Αγίας Σοφίας. Από τα συγκεκριμένα σημεία απομακρύνθηκαν περίπου 3.000 τόνοι επιχώσεων, αποκαλύπτοντας έξι διαφορετικούς υπόγειους χώρους και εννέα σήραγγες.

Οι παρεμβάσεις εντάσσονται στο ευρύτερο πρόγραμμα συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου, το οποίο οι τουρκικές αρχές παρουσιάζουν ως τη μεγαλύτερη σχετική επιχείρηση που έχει πραγματοποιηθεί κατά την περίοδο της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Αρχιτεκτονικά ίχνη που ενδέχεται να προηγούνται του ναού του Ιουστινιανού

Ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζει μια υπόγεια ταφική κατασκευή, γνωστή ως hypogeum, η οποία βρίσκεται στην περιοχή του Κήπου του Βεζίρη.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών καθαρισμού και διερεύνησης αποκαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα σε βάθος μεγαλύτερο από εκείνο που ήταν μέχρι σήμερα γνωστό. Οι συγκεκριμένες κατασκευές ενδέχεται να αντιστοιχούν σε παλαιότερη οικοδομική φάση, η οποία προηγείται της ανέγερσης του σημερινού ναού.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, οι ειδικοί προχώρησαν σε εργασίες σε βάθος περίπου 1,5 μέτρου κάτω από το προηγούμενο επίπεδο του δαπέδου, το οποίο ήταν καλυμμένο με λάσπη και υλικά επίχωσης. Η διαδικασία αποκάλυψε στοιχεία που διευρύνουν το πεδίο της αρχαιολογικής έρευνας.

Η πιθανότητα τα ευρήματα να σχετίζονται με παλαιότερη φάση του συγκροτήματος είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι η σημερινή Αγία Σοφία οικοδομήθηκε την περίοδο 532-537 μ.Χ., με πρωτοβουλία του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, στη θέση προγενέστερων χριστιανικών ναών.

Ωστόσο, η ακριβής χρονολόγηση των νέων καταλοίπων δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Οι επιστήμονες συνεχίζουν τη μελέτη τους, προκειμένου να διαπιστώσουν σε ποια ιστορική περίοδο ανήκουν και ποια ήταν η αρχική λειτουργία τους.

Εννέα σήραγγες και μια υπόγεια διαδρομή μήκους 180 μέτρων

Εξίσου εντυπωσιακή είναι η έκταση του υπόγειου δικτύου που έχει εντοπιστεί στον δυτικό κήπο της Αγίας Σοφίας.

Οι αρχαιολογικές και τεχνικές έρευνες έχουν καταγράψει έξι υπόγειους χώρους, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους μέσω εννέα σηράγγων. Τρεις από τους συγκεκριμένους χώρους εκτιμάται ότι ενδέχεται να αποτελούσαν υπόγεια τμήματα του παλαιού αιθρίου, δηλαδή της αυλής που συνδεόταν με το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του ναού.

Ορισμένοι από τους χώρους έχουν τη μορφή επιμήκων διαδρόμων, με πλάτος που κυμαίνεται από τέσσερα έως 4,8 μέτρα, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν πρόκειται απλώς για μικρές βοηθητικές κατασκευές, αλλά για τμήματα ενός ευρύτερου αρχιτεκτονικού συστήματος.

Από τις εννέα σήραγγες, οι επτά έχουν ήδη καθαριστεί από τα υλικά που τις κάλυπταν, ενώ στις υπόλοιπες δύο βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες αποτύπωσης και τεκμηρίωσης.

Το συνολικό μήκος των τμημάτων που έχουν καθαριστεί ανέρχεται σε 420 μέτρα. Ξεχωρίζει μία σήραγγα μήκους 180 μέτρων, η οποία αποτελεί ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας.

Η συγκεκριμένη υπόγεια διαδρομή εκτείνεται παράλληλα με την πρόσοψη της Αγίας Σοφίας, ξεκινώντας από την περιοχή μπροστά από τη Μεντρεσέ του Φατίχ και φτάνοντας προς το σημείο εισόδου των επισκεπτών. Παρουσιάζει, επίσης, κλίση περίπου 3%.

Οι ειδικοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να συνδέεται με τη λεγόμενη Ρωμαϊκή Οδό της Κωνσταντινούπολης, μια υπόθεση που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για το ιστορικό οδικό δίκτυο και τις υποδομές της βυζαντινής πρωτεύουσας. Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει εξακριβωθεί ο αρχικός προορισμός της.

Το υπόγειο υδραυλικό σύστημα της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης

Πέρα από την αρχιτεκτονική και αρχαιολογική τους αξία, οι υπόγειες κατασκευές ενδέχεται να αποκαλύπτουν σημαντικές πτυχές της τεχνογνωσίας που είχε αναπτυχθεί στην Κωνσταντινούπολη για τη διαχείριση των υδάτων.

Οι πρώτες εκτιμήσεις των επιστημόνων συνδέουν τμήματα του δικτύου με ένα ευρύτερο σύστημα ύδρευσης και αποστράγγισης. Ορισμένες σήραγγες φαίνεται ότι εξυπηρετούσαν τη μεταφορά και διανομή νερού, ενώ άλλες ενδέχεται να είχαν κατασκευαστεί για την απομάκρυνση των ομβρίων υδάτων.

Πρόκειται για λειτουργίες καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση ενός τόσο μεγάλου και σύνθετου οικοδομικού συγκροτήματος, το οποίο επί αιώνες αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και αρχιτεκτονικά κέντρα της αυτοκρατορίας.

Η διερεύνηση των συγκεκριμένων υποδομών αναμένεται να βοηθήσει τους ειδικούς να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονταν οι τεχνικές εγκαταστάσεις γύρω από την Αγία Σοφία, αλλά και πώς αυτές προσαρμόζονταν στις ανάγκες κάθε ιστορικής περιόδου.

Αποκατάσταση και ενίσχυση των υπόγειων κατασκευών

Οι εργασίες που πραγματοποιούνται δεν περιορίζονται στην αποκάλυψη των σηράγγων, καθώς βασικός στόχος είναι και η διασφάλιση της στατικής επάρκειας και της μακροχρόνιας προστασίας τους.

Στο πλαίσιο αυτό, τα συνεργεία προχωρούν σε παρεμβάσεις αποκατάστασης των θόλων, στερέωσης των τοιχοποιιών και ενίσχυσης των τμημάτων που έχουν υποστεί φθορές από τον χρόνο και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.

Σε υπόγειο χώρο μήκους 56 μέτρων έχουν ήδη αντιμετωπιστεί δομικές βλάβες σε τμήμα 18 μέτρων. Παράλληλα, σε άλλες σήραγγες εφαρμόζονται τεχνικές ενίσχυσης με ανοξείδωτα μεταλλικά στοιχεία, με στόχο να εξασφαλιστεί η σταθερότητα των κατασκευών.

Η συγκεκριμένη διαδικασία είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς οι εργασίες πρέπει να πραγματοποιούνται με τρόπο που να προστατεύει τα ιστορικά υλικά και να μην αλλοιώνει τον αρχικό χαρακτήρα των υπόγειων χώρων.

Σχέδια να ανοίξουν οι υπόγειες στοές στο κοινό

Η αποκάλυψη του υπόγειου δικτύου δημιουργεί πλέον και νέες προοπτικές για την τουριστική αξιοποίηση της Αγίας Σοφίας.

Οι τουρκικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένα από τα υπόγεια τμήματα στους επισκέπτες, προσφέροντας τη δυνατότητα περιήγησης σε χώρους που παρέμεναν κρυμμένοι επί αιώνες.

Όπως ανακοίνωσε ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, πρόκειται να εκπονηθεί ειδική μελέτη για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να παρουσιαστούν οι συγκεκριμένες κατασκευές στο κοινό. Κεντρικές προϋποθέσεις είναι η διατήρηση της αρχαιολογικής τους αξίας, η προστασία του μνημείου και η εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών επίσκεψης.

Μέχρι στιγμής δεν έχει αποφασιστεί ποιοι χώροι θα μπορούσαν να ενταχθούν σε μια μελλοντική διαδρομή ούτε έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν μια διαφορετική πλευρά της Αγίας Σοφίας, πέρα από τους εντυπωσιακούς θόλους, τα ψηφιδωτά και τους μεγάλους εσωτερικούς χώρους που αποτελούν τα πλέον αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά της.

Μπορούν οι υπόγειες σήραγγες να συμβάλουν και στον αερισμό του μνημείου;

Ένα ακόμη ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο των τεχνικών μελετών αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης των υπόγειων εγκαταστάσεων για τη βελτίωση του αερισμού της Αγίας Σοφίας.

Οι ειδικοί εξετάζουν κατά πόσο ορισμένες από τις ιστορικές στοές θα μπορούσαν να ενταχθούν σε ένα σύγχρονο σύστημα παροχής νωπού αέρα, χωρίς να επηρεαστούν η αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και η δομική ακεραιότητά τους.

Σύμφωνα με τα τεχνικά στοιχεία που παρουσίασε ο Τούρκος υπουργός, το υφιστάμενο υπόγειο άνοιγμα καλύπτει μόλις το 3,6% των αναγκών αερισμού του μνημείου. Ως εκ τούτου, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί εάν και με ποιον τρόπο το υπόγειο δίκτυο μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των συνθηκών στο εσωτερικό του ναού.

Ένα μνημείο που εξακολουθεί να αποκαλύπτει τα μυστικά του

Σχεδόν 1.500 χρόνια μετά την ανέγερσή της, η Αγία Σοφία εξακολουθεί να αποτελεί ένα μνημείο που δεν έχει αποκαλύψει πλήρως όλα τα μυστικά της ιστορίας του.

Οι νέες εργασίες μεταφέρουν πλέον το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, σε έναν χώρο όπου διατηρούνται ίχνη διαφορετικών εποχών, τεχνικών κατασκευής και υποδομών της ιστορικής Κωνσταντινούπολης.

Οι έξι υπόγειοι χώροι, οι εννέα σήραγγες και τα εκατοντάδες μέτρα διαδρόμων που έρχονται σταδιακά στο φως αποτελούν ένα νέο πεδίο αρχαιολογικής και αρχιτεκτονικής έρευνας. Και παρότι πολλά από τα ευρήματα δεν έχουν ακόμη χρονολογηθεί ή ερμηνευθεί με βεβαιότητα, η σημασία τους είναι ήδη εμφανής.

Για πρώτη φορά, ένας διαφορετικός κόσμος της Αγίας Σοφίας αρχίζει να γίνεται ορατός: ένας κόσμος που βρίσκεται κάτω από το εμβληματικό μνημείο και ενδέχεται να κρύβει πολύτιμες πληροφορίες όχι μόνο για την οικοδομική του ιστορία, αλλά και για την καθημερινή λειτουργία της βυζαντινής πρωτεύουσας.

#ΑΓΙΑ_ΣΟΦΙΑ #ΥΠΟΓΕΙΟ #ΣΗΡΑΓΓΕΣ #ΑΡΧΑΙΑ

Μετάβαση στην Πηγή

Don't Miss

Δυστύχημα σε λούνα παρκ στη Χαλκιδική: Προθεσμίες να απολογηθούν έλαβαν οι τρεις κατηγορούμενοι

Προθεσμίες για να απολογηθούν εντός των επόμενων δύο εβδομάδων έλαβαν
1cef76bdf1a3cc3f0c341a721aad0d4f L

Τζόκερ: Κλήρωση σήμερα (16/4) για τουλάχιστον 5 εκατ. ευρώ

Από 100.000 ευρώ κερδίζουν όσοι κάνουν πέντε σωστές προβλέψεις στη