Η απογοήτευση είναι διάχυτη στους ελαιοκαλλιεργητές οι οποίοι προειδοποιούν πως, αν δε βρεθεί άμεσα κάποια λύση στο πρόβλημά τους, σκέφτονται πολύ σοβαρά να εγκαταλείψουν εντελώς την παραγωγή, αφήνοντας τις ελιές κυριολεκτικά πάνω στα δέντρα.
Σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα καταγράφεται η τιμή του ελαιολάδου, η οποία αυτή τη στιγμή βρίσκεται κάτω από τα 3,20 ευρώ. Παρά τις θετικές προοπτικές με τις οποίες ξεκινάει η νέα ελαιοκομική περίοδος από πλευράς συγκομιδής, το διαφαινόμενο κέρδος για τους παραγωγούς κινείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με τους ίδιους να επισημαίνουν ότι με τα υπάρχοντα δεδομένα δε θα καταφέρουν στο τέλος να καλύψουν ούτε τα έξοδα παραγωγής.
Η απογοήτευση είναι διάχυτη στους ελαιοκαλλιεργητές οι οποίοι προειδοποιούν πως, αν δε βρεθεί άμεσα κάποια λύση στο πρόβλημά τους, σκέφτονται πολύ σοβαρά να εγκαταλείψουν εντελώς την παραγωγή, αφήνοντας τις ελιές κυριολεκτικά πάνω στα δέντρα.
Τα υψηλά εργατικά μεροκάματα, η ακρίβεια στην ενέργεια και τα λιπάσματα, οι εισαγωγές στην Ε.Ε. από τρίτες χώρες και οι παράνομες ελληνοποιήσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα στον κλάδο της ελαιοκομίας, ο οποίος τα τελευταία τρία χρόνια αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας.
Οι εκπρόσωποι των ελαιοπαραγωγών της Κρήτης ζητούν την παρέμβαση της ελληνικής κυβέρνησης, εκφράζοντας την αντίρρηση να διαθέσουν το προϊόν τους σε τόσο χαμηλές τιμές, ενώ την ίδια στιγμή κάνουν τη δική τους αντιπρόταση με βάση τις πραγματικές ανάγκες, αναφέροντας πως ένας ελαιοκαλλιεργητής, προκειμένου να καλύψει τα έξοδά του και να εξασφαλίσει το μικρότερο δυνατό κέρδος, θα πρέπει να πουλάει τουλάχιστον 5 ευρώ το κιλό το ελαιόλαδο για να συνεχίσει να παράγει.
«Πολύ φοβάμαι ότι η τιμή παραγωγού θα πέσει κάτω από τα 3 ευρώ»
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελαιουργών νομού Ηρακλείου Πρόδρομος Αφθονίδης, παίρνοντας θέση στο ζήτημα, ανέφερε στη «Νέα Κρήτη» και το neakriti.gr ότι «αν δεν υπάρξει στήριξη στον κλάδο της ελαιοκομίας, πολλοί είναι εκείνοι που θα σκεφτούν σοβαρά να εγκαταλείψουν τον κλάδο, αφού δεν μπορούν να καλύψουν ούτε τα λειτουργικά τους έξοδα. Η τιμή του παραγωγού στο ελαιόλαδο βρίσκεται σήμερα κάτω από τα 3,50 ευρώ και θα τολμήσω να κάνω μία πρόβλεψη, η οποία ίσως προκαλέσει ανησυχία σε κάποιους. Η τιμή παραγωγού πολύ φοβάμαι πως θα πέσει και κάτω από τα 3 ευρώ.
Αντιλαμβάνεστε ότι με αυτόν τον τρόπο δε βγαίνουν ούτε τα έξοδα από το μάζεμα της ελιάς. Για να μπορέσει να αντεπεξέλθει ο παραγωγός και να παίρνουν τα ελαιουργεία το μερίδιο που τους αναλογεί, η τιμή του παραγωγού πρέπει να σταθεροποιηθεί στα 5 ευρώ το κιλό.
Καθημερινά γινόμαστε δέκτες παραπόνων. Πολλοί είναι εκείνοι που μας λένε ότι δε θέλουν να ραβδίσουν, αφήνοντας τον καρπό στο δέντρο».
Επιπλέον, ο κ. Αφθονίδης προέβλεψε ότι «η φετινή ελαιοκομική περίοδος θα είναι καλύτερη σε ό,τι αφορά τη συγκομιδή λόγω των υψηλών βροχοπτώσεων που καταγράφηκαν τους τελευταίους μήνες, ωστόσο η αλλαγή δε θα είναι θεαματική. Υπάρχουν ζημιές στους καρπούς, σε πολλές περιπτώσεις οι ελιές έχουν καταστραφεί πέφτοντας στο έδαφος. Πάντως, σε σχέση με πέρυσι που παρήχθησαν μικρές ποσότητες ελαιολάδου λόγω της ανομβρίας, πιστεύουμε ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί, κάτι που αναμένεται να φανεί στην πράξη».
Κάτω από 3 ευρώ το κιλό έπεσε το έξτρα παρθένο
Σε χαμηλά επίπεδα διαμορφώνονται οι τιμές του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στην Ελλάδα. Η αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται υπό πίεση, καθώς εξελίσσεται η συγκομιδή στις βασικές ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας.
Μάλιστα η τιμή παραγωγού στην χώρα μας έπεσε και κάτω από τα 3 ευρώ το κιλό για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο εσοδείας 2026–2027.
Στη τιμή του ελαιόλαδου που είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, αναφέρθηκε ο ελαιοπαραγωγός από τη Λακωνία, Γιάννης Παυλάκος, σε συνέντευξή του στα Παραπολιτικά 90,1 Όπως είπε, οι πρώτες τιμές της φετινής περιόδου, πριν από περίπου ενάμιση μήνα, έφτασαν τα 5,95 ευρώ το κιλό στη Νεάπολη Λακωνίας, όπου ξεκίνησε η παραγωγή αγουρέλαιου. Ωστόσο, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα η αγορά παρουσίασε σημαντική υποχώρηση. Σήμερα, σε βασικές ελαιοπαραγωγικές περιοχές, όπως η Λακωνία, η Μεσσηνία και η Κρήτη, οι τιμές κινούνται περίπου στα 3,50 ευρώ το κιλό, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ακούγονται ακόμη και τιμές της τάξης των 3,30 ευρώ.
Σε περιοχές με μικρότερη και πιο περιορισμένη ελαιοπαραγωγική δραστηριότητα, οι τιμές ενδέχεται να είναι ακόμη χαμηλότερες. Ο κ. Παυλάκος υπενθύμισε ότι την αντίστοιχη περσινή περίοδο οι τιμές στο αγουρέλαιο είχαν ξεκινήσει από τα 7 με 7,50 ευρώ το κιλό, υποχωρώντας στη συνέχεια στα 5 και στα 4,50 ευρώ, μετά τις γιορτές.
Εν συνεχεία, όπως περιέγραψε, η φετινή ελαιοκομική περίοδος χαρακτηρίζεται από δύο βασικά προβλήματα: το υψηλό κόστος των εργατικών χεριών και τη σημαντική πτώση των τιμών παραγωγού στο ελαιόλαδο. Ένας συνδυασμός που δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς και θέτει υπό αμφισβήτηση ακόμη και τη βιωσιμότητα της συγκομιδής σε αρκετές περιπτώσεις.
Αναφερόμενος στο κόστος συγκομιδής, ο κ. Παυλάκος επισήμανε ότι το ημερομίσθιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα, φτάνοντας στα 70 και 80 ευρώ για οκτώ ώρες εργασίας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερο. Παράλληλα, η έλλειψη εργατικών χεριών αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της φετινής περιόδου. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στη Λακωνία, αλλά καταγράφεται σε πολλές ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας, από την Κρήτη έως τη Βόρεια Ελλάδα.
Όπως εξήγησε, όταν η ζήτηση για εργαζομένους είναι αυξημένη και τα διαθέσιμα εργατικά χέρια περιορισμένα, οι παραγωγοί που πιέζονται χρονικά αναγκάζονται πολλές φορές να καταβάλουν ακόμη υψηλότερα ημερομίσθια.
Εξηγώντας τις μεγάλες διακυμάνσεις στην αγορά, ο Λάκωνας ελαιοπαραγωγός αναφέρθηκε και στην περίοδο 2023-2024, όταν οι τιμές του ελαιολάδου είχαν εκτοξευθεί, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον τενεκέ των 17 λίτρων, που σε αρκετές περιπτώσεις έφτανε ακόμη και τα 200 ευρώ. Όπως σημείωσε, εκείνη την περίοδο η παραγωγή σε άλλες μεγάλες ελαιοπαραγωγικές χώρες ήταν ιδιαίτερα περιορισμένη, με αποτέλεσμα η μειωμένη προσφορά και η αυξημένη ζήτηση να οδηγήσουν τις τιμές σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Η φετινή εικόνα είναι διαφορετική, καθώς η προσφορά στην αγορά είναι μεγαλύτερη, γεγονός που ασκεί πιέσεις στις τιμές. Μάλιστα, σύμφωνα με όσα ανέφερε, στην Ισπανία εξετάζονται κινήσεις απόσυρσης σημαντικών ποσοτήτων ελαιολάδου, που προσδιορίζονται περίπου στους 180.000 τόνους, προκειμένου να περιοριστεί περαιτέρω πτώση των τιμών. Αντίστοιχες συζητήσεις, όπως είπε, υπάρχουν και στην Ιταλία.
Για την Ελλάδα, ωστόσο, εκτίμησε ότι μια τέτοια παρέμβαση είναι δύσκολο να υλοποιηθεί, καθώς ο τομέας της ελαιοπαραγωγής δεν διαθέτει τον απαιτούμενο βαθμό οργάνωσης.
Κίνδυνος για τις ελιές
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ενδεχόμενα που περιέγραψε ο κ. Παυλάκος είναι να μην προχωρήσουν όλοι οι παραγωγοί στη συγκομιδή της φετινής σοδειάς. Όπως εξήγησε, η ελιά είναι μια καλλιέργεια που απαιτεί φροντίδα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Οι παραγωγοί πραγματοποιούν εργασίες λίπανσης, φυτοπροστασίας και κλαδέματος, επενδύοντας χρήματα και προσωπική εργασία, προκειμένου να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή παραγωγή.
Ωστόσο, η συγκομιδή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έξοδα, ιδιαίτερα στις παραδοσιακές ελαιοκαλλιέργειες της Ελλάδας, όπου πολλά ελαιοκτήματα βρίσκονται σε ορεινές και επικλινείς περιοχές, με δύσκολη πρόσβαση και αυξημένες απαιτήσεις σε εργατικό δυναμικό. Σε αρκετές περιπτώσεις, το κόστος συγκομιδής μπορεί να αντιστοιχεί ακόμη και στο 50% του συνολικού τζίρου του παραγωγού.
Με τις σημερινές τιμές, που σε πολλές περιπτώσεις βρίσκονται κάτω από τα 4 ευρώ το κιλό, η συγκομιδή μπορεί να αποδειχθεί οικονομικά ασύμφορη, ακόμη και χωρίς να υπολογιστούν τα υπόλοιπα καλλιεργητικά έξοδα. Όπως περιέγραψε, υπάρχουν οικογενειακά ελαιοκτήματα που ενδέχεται να συγκομίσουν μόνο την ποσότητα που χρειάζονται για τις ανάγκες του νοικοκυριού τους. Για παράδειγμα, δύο αδέλφια που διαθέτουν ένα ελαιοκτήμα στο χωριό τους μπορεί να επιλέξουν να μαζέψουν μόνο όσο λάδι χρειάζονται για την οικογένειά τους, αφήνοντας το υπόλοιπο της παραγωγής ασυγκόμιστο.
Ο κίνδυνος, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την απώλεια της φετινής παραγωγής. Η παραμονή του καρπού πάνω στα δέντρα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και στην καλλιεργητική πορεία της επόμενης χρονιάς.
