Το πολιτικό παράδοξο: οι Ευρωπαίοι επιθυμούν την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής ισχύος, αλλά εξακολουθούν να στηρίζουν τη συμμετοχή των χωρών τους στο ΝΑΤΟ, παρά τη φθίνουσα εμπιστοσύνη προς το ισχυρότερο μέλος της Συμμαχίας, τις ΗΠΑ.
Το 71% των Ευρωπαίων επιθυμεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει τον δικό της στρατό, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση που δημοσιοποίησε το Poltiico, η οποία αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία για την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως συμμάχου, καθώς και τις έντονες διαφωνίες σχετικά με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η έκθεση Trends 2026, που εκπονήθηκε από την GLOBSEC, think tank με αντικείμενο ζητήματα ασφάλειας, καταγράφει ευρεία υποστήριξη στη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού μεταξύ των πολιτών των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στη Ρουμανία (82%), ενώ ακολουθούν η Λιθουανία (78%) και η Γαλλία (75%).
Ακόμη και σε χώρες που παραδοσιακά αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας, η πλειονότητα των πολιτών τάσσεται υπέρ. Συγκεκριμένα, περίπου το 70% των ερωτηθέντων στην Πολωνία και τη Βουλγαρία υποστηρίζει τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, όπως και το 69% στη Γερμανία.
Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους ενίσχυσης των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων, εν μέσω της συνεχιζόμενης ρωσικής επιθετικότητας και της αυξανόμενης αβεβαιότητας σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Η GLOBSEC πραγματοποίησε την έρευνα σε 14 χώρες της ευρύτερης ευρωατλαντικής περιοχής, μεταξύ των οποίων 11 κράτη-μέλη της ΕΕ, η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, η αυξημένη υποστήριξη στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνατοτήτων δεν στρέφεται κατά του ΝΑΤΟ. Περίπου το 77% των ερωτηθέντων στις χώρες-μέλη της Συμμαχίας που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής της χώρας του στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, το 78% των ερωτηθέντων στις χώρες της ΕΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη αυτόνομων αμυντικών δυνατοτήτων της Ένωσης, συμπληρωματικά προς τη Συμμαχία.
Ισχυρή είναι επίσης η υποστήριξη στην επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, ως μέτρου ενίσχυσης της εθνικής άμυνας. Σύμφωνα με την έκθεση, το 64% των ερωτηθέντων στις χώρες όπου δεν εφαρμόζεται υποχρεωτική στράτευση τάσσεται υπέρ της επαναφοράς της. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Τσεχία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Σλοβακία.
Η γερμανική εξαίρεση
Οι απόψεις των Ευρωπαίων για τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτυπώνουν τη διεύρυνση του χάσματος στις διατλαντικές σχέσεις. Περισσότεροι από ένας στους τρεις ερωτηθέντες στις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρούν πλέον τις ΗΠΑ απειλή για την ασφάλειά τους. Το ποσοστό αυτό αγγίζει το 50% στη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη διαμορφώνεται περίπου στο ένα τρίτο.
Οι απόψεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες αποκαλύπτουν ένα διευρυνόμενο χάσμα στις διατλαντικές σχέσεις. Περισσότεροι από ένας στους τρεις ερωτηθέντες στις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρούν πλέον τις ΗΠΑ απειλή για την ασφάλεια. Στη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό αυτό προσεγγίζει το 50%, έναντι περίπου ενός τρίτου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Η Γερμανία αποτελεί τη μοναδική χώρα της έρευνας όπου η πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί την Ουάσιγκτον απειλή για την ασφάλεια.
Η Γερμανία διαφοροποιείται και ως προς τη στάση των πολιτών της απέναντι στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Περίπου το 40% των ερωτηθέντων στη χώρα συμφωνεί με την άποψη ότι η μεταχείριση των ρωσόφωνων από την Ουκρανία δικαιολογεί τη ρωσική εισβολή, ενώ το 39% θεωρεί ότι η Δύση προκάλεσε τον πόλεμο.
Οι απόψεις αυτές συνδέονται και με μικρότερη διάθεση στήριξης προς το Κίεβο. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες θεωρούν ότι η αντίσταση της Ουκρανίας είναι σημαντική για την ασφάλεια της Γερμανίας, ενώ σχεδόν έξι στους δέκα θα αποδέχονταν εδαφικές παραχωρήσεις από την πλευρά της Ουκρανίας ως αντάλλαγμα για την επίτευξη ειρήνης.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα πολιτικό παράδοξο: οι Ευρωπαίοι επιθυμούν την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής ισχύος, αλλά εξακολουθούν να στηρίζουν τη συμμετοχή των χωρών τους στο ΝΑΤΟ, παρά τη φθίνουσα εμπιστοσύνη προς το ισχυρότερο μέλος της Συμμαχίας, τις ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από Politico
