Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε την Πέμπτη, ύστερα από αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών, με αντικείμενο τις πρόσφατες πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν, στο πλαίσιο της ημερήσιας διάταξης «Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή». Τη συνεδρίαση ενημέρωσαν η Βοηθός Γενική Γραμματέας Μάρθα Πόμπι και δύο εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, ενώ το Ιράν συμμετείχε βάσει του Κανόνα 37.

Η κ. Πόμπι ανέφερε ότι οι διαδηλώσεις, που διαρκούν σχεδόν τρεις εβδομάδες, έχουν εξελιχθεί σε πανεθνική αναταραχή με σημαντικές απώλειες ανθρώπινων ζωών. Επικαλέστηκε στοιχεία από μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με τα οποία εκατοντάδες ή και χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν μεταξύ 8 και 10 Ιανουαρίου, διευκρινίζοντας ότι ο ΟΗΕ δεν μπορεί να επαληθεύσει τα δεδομένα.

Μετέφερε επίσης τη θέση της ιρανικής κυβέρνησης, που αποδίδει τη βία σε «οργανωμένους τρομοκράτες» και «ταραχοποιούς» οι οποίοι, κατά την Τεχεράνη, παρεισέφρησαν στις κινητοποιήσεις. Εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα, εξέφρασε βαθιά ανησυχία για την υπερβολική χρήση βίας και κάλεσε σε αποτροπή περαιτέρω απωλειών και αποκατάσταση της πρόσβασης στην πληροφόρηση.

Αναφέρθηκε σε μαζικές συλλήψεις, που εκτιμάται ότι ξεπερνούν τους 18.000 κρατουμένους, ζητώντας ανθρώπινη μεταχείριση, πρόσβαση των οικογενειών και παύση των εκτελέσεων που συνδέονται με τις διαδηλώσεις. Τόνισε ότι όλοι οι θάνατοι πρέπει να διερευνηθούν άμεσα, ανεξάρτητα και διαφανώς.

Ανησυχία για αποσταθεροποίηση και έκκληση για διάλογο

Η Μάρθα Πόμπι προειδοποίησε για τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης λόγω δηλώσεων περί ενδεχόμενων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν. Υπογράμμισε ότι η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τη μόνη βιώσιμη οδό και επανέλαβε τη σημασία των αρχών του Χάρτη του ΟΗΕ για ειρηνική επίλυση διαφορών και αποφυγή χρήσης βίας.

Ο Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος και ακτιβιστής Άχμαντ Μπατέμπι κατήγγειλε πως, όταν ήταν φοιτητής, συνελήφθη και βασανίστηκε από τις ιρανικές αρχές επειδή συμμετείχε σε διαδήλωση. Όπως είπε, εξαναγκάστηκε να «ομολογήσει» μπροστά στην κάμερα ότι ήταν πράκτορας των Ηνωμένων Πολιτειών, κάτι που αρνείται κατηγορηματικά.

Η Ιρανή δημοσιογράφος Μασίχ Αλινετζάντ δήλωσε ότι απαιτείται «πραγματική και συγκεκριμένη δράση» για να αποδοθεί δικαιοσύνη σε όσους διατάσσουν σφαγές στο Ιράν. «Εκατομμύρια αθώοι, άοπλοι Ιρανοί έχουν φιμωθεί με σφαίρες, μαζικές συλλήψεις και πλήρη διακοπή επικοινωνιών. Το Ιράν βρίσκεται σε απόλυτο σκοτάδι», τόνισε.

Η θέση της Ελλάδας και οι τοποθετήσεις των ΗΠΑ

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Αγγελική Μπαλτά, εξέφρασε βαθιά ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας, την απώλεια ζωών –συμπεριλαμβανομένων παιδιών– και τις εκτεταμένες συλλήψεις, τις οποίες χαρακτήρισε απολύτως καταδικαστέες.

Τόνισε ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ζωή, η ελευθερία της έκφρασης και η συνάθροιση, είναι καθολικά και πρέπει να γίνονται σεβαστά. Επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αποκλιμάκωση και ειρηνική επίλυση της κρίσης.

Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, ο πρέσβης Μάικλ Γουόλτς δήλωσε ότι ο ιρανικός λαός διεκδικεί την ελευθερία του όπως ποτέ άλλοτε στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι ΗΠΑ στέκονται στο πλευρό του γενναίου λαού του Ιράν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το καθεστώς φέρει ευθύνη για την οικονομική δυστυχία της χώρας.

Ο Αμερικανός διπλωμάτης αναφέρθηκε σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην «παράνομη πορεία» του Ιράν προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων, κάνοντας λόγο και για επιθέσεις σε αμερικανικές πρεσβείες στο παρελθόν. Επισήμανε ότι το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν αποσταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή επί δεκαετίες, χρηματοδοτώντας οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι.

Η απάντηση του Ιράν

Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν, πρέσβης Γκολαμχοσεΐν Νταρζί, δήλωσε ότι μιλά εκ μέρους «ενός έθνους που πενθεί». Κατηγόρησε τις ΗΠΑ για ψεύδη και διαστρέβλωση της πραγματικότητας, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκουν να αποκρύψουν την εμπλοκή τους στις αναταραχές στο Ιράν.

Ο Ιρανός διπλωμάτης χαρακτήρισε τη στάση των ΗΠΑ «ιδιαίτερα κυνική», επικαλούμενος το ιστορικό τους σε στρατιωτικές επεμβάσεις και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Τόνισε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει ούτε κλιμάκωση ούτε αντιπαράθεση, αλλά προειδοποίησε ότι κάθε πράξη επιθετικότητας θα αντιμετωπιστεί με αναλογική και νόμιμη απάντηση, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.