Το φετινό Ελ Νίνιο διαμορφώνεται ως το ισχυρότερο των τελευταίων 70 ετών, ενώ οι επιπτώσεις του αναμένεται να διαρκέσουν πολλά ακόμη χρόνια.
Περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία πείνα πριν από το τέλος του επόμενου έτους λόγω του ραγδαία εξελισσόμενου φαινομένου Ελ Νίνιο.
Το πλήγμα αυτό έρχεται να προστεθεί στα εκατοντάδες εκατομμύρια ατόμων που ήδη αντιμετωπίζουν επικίνδυνα επίπεδα επισιτιστικής ανασφάλειας, εξαιτίας της πολυετούς ξηρασίας σε περιοχές της Αφρικής, αλλά και των πιέσεων στις τιμές των τροφίμων από τον πόλεμο στο Ιράν.
Σύμφωνα με τη δραματική προειδοποίηση του Παγκόσμιου Προγράμματος Τροφίμων (WFP) του ΟΗΕ, ακόμη και αν το φαινόμενο αποδειχθεί λιγότερο έντονο από όσο προβλέπουν ορισμένα μοντέλα, θα οδηγήσει πολλές χώρες στα όριά τους, αυξάνοντας κατά 20% τα 225 εκατομμύρια ανθρώπους που υποφέρουν ήδη από οξεία πείνα.
Η κεντρική και νότια Αμερική, η Καραϊβική και η νότια Αφρική αναμένεται να πληγούν περισσότερο, σύμφωνα με την ανάλυση, ενώ στη νότια και νοτιοανατολική Ασία οι βροχοπτώσεις πιθανότατα θα είναι λιγότερες από τις συνήθεις, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στη γεωργία.
Το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ
Το φετινό Ελ Νίνιο διαμορφώνεται ως το ισχυρότερο των τελευταίων 70 ετών. Αν και ο όρος «super El Niño» δεν είναι επίσημος, το βέβαιο είναι ότι η ένταση και οι επιπτώσεις του επηρεάζονται άμεσα από την κλιματική κρίση. Ειδικοί σημειώνουν ότι σε συνδυασμό με την παγκόσμια θέρμανση, το φαινόμενο θα μπορούσε να καταστήσει το 2027 το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Ενώ ιδιωτικοί φορείς έχουν ήδη προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις στις τιμές των τροφίμων, η έκθεση του WFP είναι η πρώτη που εστιάζει στην παγκόσμια πείνα. Ο οργανισμός ελπίζει να περιορίσει τις συνέπειες μέσω συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και προληπτικών δράσεων, για τις οποίες έχει προβλεφθεί κονδύλιο τουλάχιστον 80 εκατ. δολαρίων.
Ωστόσο, οι συνέπειες θα είναι μακροπρόθεσμες, καθώς οι αγρότες ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερες από μία καλλιεργητικές περιόδους για να εξαντλήσουν τα αποθέματά τους. Στην ανατολική και νότια Αφρική, η κύρια καλλιεργητική περίοδος διαρκεί από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο του 2027, αλλά οι βαρύτερες επιπτώσεις θα εκδηλωθούν περίπου εννέα μήνες αργότερα, κατά την περίοδο της σοδειάς.
«Ο μεγαλύτερος αντίκτυπος στην επισιτιστική ασφάλεια στη νότια Αφρική θα σημειωθεί κατά τη δύσκολη περίοδο 2027-2028», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Τσούλαρτον, διευθυντής του τμήματος κλίματος και ανθεκτικότητας του WFP.
Οι παραγωγοί αναμένεται να απορροφήσουν μέρος των κραδασμών χάρη στην καλή σοδειά της προηγούμενης χρονιάς. «Στα τέλη του 2025 οι τιμές των τροφίμων βρίσκονταν σε ευνοϊκά επίπεδα, παρά τις αυξητικές πιέσεις λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή», ανέφερε ο Ζαν-Μαρτέν Μπαουέρ, διευθυντής επισιτιστικής ασφάλειας του WFP.
Οι αγρότες προειδοποιούν για νέες αυξήσεις τιμών στην Ευρώπη
To Ελ Νίνιο των ετών 2015-2016 είχε οδηγήσει περίπου 60 έως 100 εκατομμύρια ανθρώπους σε οξεία επισιτιστική ανασφάλεια. Τότε το WFP δεν εφάρμοζε ακόμη τα επικαιροποιημένα προληπτικά μέτρα, γι’ αυτό και οι ειδικοί ελπίζουν σε ηπιότερες επιπτώσεις αυτή τη φορά.
O Τσούλαρτον σημείωσε, πάντως, πως οι προσπάθειες παρεμποδίζονται από την έλλειψη δεδομένων, καθώς ορισμένες δραστηριότητες συλλογής στοιχείων διακόπηκαν λόγω ελλείψεων στη χρηματοδότηση. Τα στοιχεία του WFP καλύπτουν 45 χώρες όπου υπάρχουν διαθέσιμες εκτιμήσεις βάσης, χωρίς να αποκλείονται επιπτώσεις και σε άλλες περιοχές.
Παράλληλα, οι τιμές των τροφίμων ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. «Αυτό θα εξαρτηθεί και από τις επιλογές των εξαγωγικών χωρών. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μεγάλες χώρες να διακόψουν τις εξαγωγές τροφίμων», υπογράμμισε ο Μπαουέρ.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, οι αγρότες προειδοποιούν ήδη για τις επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών και της λειψυδρίας στις σοδειές τους, με το λιανεμπόριο να προετοιμάζεται για νέες αυξήσεις τιμών.
