Το ακριβό τίμημα του non-dom: Γιατί η ΔΕΔ απέρριψε αιτήματα ανάκλησης φόρων
Το ειδικό καθεστώς «non-dom» για τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα αποδεικνύεται ένας αυστηρός νομικός μονόδρομος, καθώς πρόσφατες αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζουν πως οι γραφειοκρατικές προθεσμίες υπερισχύουν οποιασδήποτε εκ των υστέρων μεταμέλειας των φορολογουμένων. Η υπαγωγή στο άρθρο 5Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, η οποία προβλέπει την κατ’ αποκοπή φορολόγηση αλλοδαπών εισοδημάτων με το ποσό των 100.000 ευρώ ετησίως, συνοδεύεται από απαρέγκλιτα χρονοδιαγράμματα που δεν επιδέχονται αμφισβήτησης.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση φορολογουμένου στον οποίο επιβλήθηκε ο προβλεπόμενος φόρος, αλλά η προσπάθειά του να προσβάλει την πράξη διοικητικού προσδιορισμού έπεσε στο κενό. Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή του ως εκπρόθεσμη, καθώς η ψηφιακή κοινοποίηση μέσω της πύλης myAADE ενεργοποίησε την προθεσμία των 30 ημερών, την οποία ο ενδιαφερόμενος αγνόησε, καταθέτοντας το αίτημά του σχεδόν δύο μήνες μετά. Ακόμη και οι ισχυρισμοί για ανωτέρα βία ή η επίκληση μη ολοκλήρωσης της προγραμματισμένης επένδυσης δεν στάθηκαν ικανοί να ανατρέψουν τον καταλογισμό, με τη φορολογική διοίκηση να υπογραμμίζει ότι η ανάκληση της υπαγωγής δεν απαλλάσσει αυτόματα το άτομο από την ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου Ελλάδας, η οποία πλέον συνεπάγεται φορολόγηση του παγκόσμιου εισοδήματός του βάσει των γενικών διατάξεων.
Παρόμοια αυστηρότητα επιδείχθηκε και σε δεύτερη υπόθεση που αφορούσε ζεύγος αλλοδαπών επενδυτών, στους οποίους βεβαιώθηκε συνολικός φόρος 120.000 ευρώ. Οι προσφεύγοντες επιχείρησαν να ακυρώσουν τη διαδικασία υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση στην έγκριση της αίτησής τους τους εμπόδισε να μεταφέρουν την οικογενειακή τους εστία στην Ελλάδα για το απαιτούμενο διάστημα των 183 ημερών, εκθέτοντάς τους στον κίνδυνο διπλής φορολόγησης στην Πορτογαλία. Ωστόσο, η ΔΕΔ απέρριψε τους ισχυρισμούς τους, επισημαίνοντας ότι η διοίκηση κινήθηκε εντός των νόμιμων χρονικών πλαισίων που λήγουν στο τέλος Ιουνίου.
Το πλέον κρίσιμο σημείο της απόφασης εστιάζει στο γεγονός ότι η αίτηση ανάκλησης υποβλήθηκε τον Ιούλιο, ενώ ο νόμος ορίζει ρητά ως καταληκτική ημερομηνία για τέτοιες ενέργειες την 31η Μαρτίου κάθε έτους. Κατά συνέπεια, οι φορολογούμενοι παρέμειναν δεσμευμένοι στο καθεστώς non-dom για ολόκληρο το φορολογικό έτος 2025, με την υποχρέωση καταβολής του κατ’ αποκοπή φόρου να παραμένει σε πλήρη ισχύ. Οι περιπτώσεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της έγκαιρης νομικής και φορολογικής συμβουλευτικής, καθώς η ψηφιακή διακυβέρνηση και οι αυστηρές ημερομηνίες του ΚΦΕ δεν αφήνουν περιθώρια για διορθωτικές κινήσεις μετά την οριστικοποίηση της υπαγωγής.
