Ήπειρος: Τα παραμεθόρια χωριά ερημώνουν και τα σύνορα «έρχονται» πιο κοντά στο κέντρο…

Ο εορτασμός της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου αποτέλεσε μια ακόμη αφορμή για να διαπιστωθεί το μέγεθος των αλλαγών που έχουν σημειωθεί τα χρόνια που μεσολάβησαν στην Ηπειρωτική ύπαιθρο και ιδιαίτερα στην ακριτική παραμεθόριο. Όλες οι διηγήσεις, όλες οι αναφορές στην προπολεμική προετοιμασία και στα όσα ακολούθησαν περιέγραφαν χωριά γεμάτα από κόσμο, με ηλικιωμένους, αλλά και με πολλούς νέους.

Τα χρόνια πέρασαν, φυσικά κανένας δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι θα έπρεπε να γυρίσουμε στο μακρινό «χθες», αλλά και κανένας δεν φανταζόταν ότι θα ερχόταν μια εποχή που αρκετά χωριά δεν θα είχαν κανέναν κάτοικο το χειμώνα και τα περισσότερα από τα υπόλοιπα θα μετρούσαν μερικές δεκάδες άτομα, ηλικιωμένα στη συντριπτική τους πλειοψηφία και χωρίς να υπάρχει καμία προοπτική για ανάκαμψη ή ανάσχεση της παγιωμένης φθίνουσας κατάστασης.

Μια εξαίρεση η μικρή ανάπαυλα του καλοκαιριού, με τις αφίξεις των αποδήμων και την ολιγοήμερη παραμονή τους στα χωριά, τους υπόλοιπους μήνες κυριαρχεί η ερημιά. Τους δε χειμερινούς μήνες όσοι μόνιμοι κάτοικοι έχουν τη δυνατότητα φιλοξενίας σε συγγενικά τους πρόσωπα στις πόλεις, τα εγκαταλείπουν κι αυτοί και δύσκολα μπορεί να δει κάποιος καμινάδα να καπνίζει…

Κάθε φορά που χτυπά πένθιμα η καμπάνα ενός χωριού κλείνει οριστικά και ένα σπίτι. Αυτός είναι ο μεγάλος καημός όσων μένουν πεισματικά στα χωριά τους, μετρώντας μόνο απώλειες και ποτέ μόνιμες αφίξεις. Κάπως έτσι ολόκληρη η παραμεθόρια περιοχή συρρικνώθηκε, ερήμωσε. Ακόμη και την ημέρα -αν εξαιρέσει κανείς ορισμένα χωριά που διατηρούν μια κίνηση- δύσκολα μπορεί να βρει επισκέπτης κάτοικο να μιλήσει.

Η εικόνα ερημιάς διαπιστώνεται από την κίνηση και στις εθνικές οδούς τις βραδινές ώρες με την κυκλοφορία οχημάτων προς τα χωριά να είναι ελάχιστη. Οι μόνοι που κινούνται είναι οι μετανάστες που πηγαινοέρχονται προς τα σύνορα. Κι εκείνοι που δίνουν ένα σήμα «ζωής» στις ακριτικές περιοχές είναι τα Σαββατοκύριακα οι κυνηγοί και μαζί με αυτούς οι αστυνομικοί της FRONTEX και της ΕΛ.ΑΣ. που περιπολούν τονώνοντας ψυχολογικά τους λιγοστούς κατοίκους.

«Οδοιπορικό φόβου…»
Μετά από αυτούς το… χάος. Οι εκκλησίες δεν λειτουργούν, παρά μόνο όταν υπάρχει κάποιο μνημόσυνο, τα σχολεία έκλεισαν εδώ και πολλά χρόνια, τα καφενεία έκλεισαν επίσης ελλείψει πελατείας και έμειναν να λειτουργούν σε ελάχιστα κεφαλοχώρια και αυτά κατά διαστήματα.

«Οδοιπορικό φόβου» χαρακτήρισε αναγνώστης μας την εκδρομή του την περασμένη Κυριακή, που βρέθηκε σε χωριό του Πωγωνίου για κοινωνική εκδήλωση. Παρόλο που ήταν αργία και ο καιρός ήταν πολύ καλός, δεν συνάντησε «ψυχή» στο δρόμο μετά την Εθνική οδό! Τα σύνορα έρχονται ολοένα και πιο κοντά στο κέντρο με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το πρόβλημα είναι γνωστό και διαχρονικό.

Οι εκκλήσεις των κατοίκων που απέμειναν στα χωριά- γιατί ανάλογο πρόβλημα, αλλά σε μικρότερη έκταση υπάρχει και σε άλλες μη παραμεθόριες περιοχές- να γίνει κάτι από την Πολιτεία «πέφτουν στο κενό». Υποσχέσεις βεβαίως δίνονται, αλλά στην πράξη ελάχιστα έχουν γίνει και πάντως δεν έχουν αποδώσει το παραμικρό στην αναστροφή της φθίνουσας πορείας.

Τελειώνει και η κτηνοτροφία!
Ακόμη και παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως η κτηνοτροφία εγκαταλείπεται καθώς με τη συνταξιοδότηση των ενεργών κτηνοτρόφων, αναστέλλεται και η λειτουργία των μονάδων τους, καθώς δεν υπάρχει διάδοχη κατάσταση. Και εάν τα τελευταία χρόνια δεν υπήρχαν οι βοσκοί και οι εργάτες γης από τη γειτονική Αλβανία, οι επιπτώσεις θα είχαν εμφανιστεί πολύ νωρίτερα.

Σταδιακά όμως άρχισαν και αυτοί να εκλείπουν ή μετά από ένα μικρό διάστημα εργασίας στην κτηνοτροφία να αναζητούν άλλα πιο πρόσφορα οικονομικά οφέλη.
Πριν φύγει ο κόσμος από τα χωριά, φρόντισε το ίδιο το κράτος να τα «εγκαταλείψει». Υπηρεσίες έκλεισαν, η πριμοδότηση της εντοπιότητας των προσλαμβανομένων υπαλλήλων εγκαταλείφθηκε στην πράξη, τα στρατιωτικά φυλάκια, το ένα μετά το άλλο έκλεισαν.

Η επίσκεψη του Α/ΓΕΣ
Η επίσκεψη του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού Αντιστράτηγου Χαράλαμπου Λαλούση το περασμένο Σάββατο σε ορισμένα από τα ακριτικά φυλάκια που εξακολουθούν να είναι ενεργά στους Δήμους Κόνιτσας και Πωγωνίου, αποτέλεσε μια αφορμή για να θέσουν ζητήματα ασφάλειας της παραμεθορίου οι δήμαρχοι Νίκος Εξάρχου και Κώστας Καψάλης αντίστοιχα.

Η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΣ περιελάμβανε στάση στο Πολεμικό Μουσείο Καλπακίου, όπου τον υποδέχτηκε ο Δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης, ο οποίος και τον ενημέρωσε για το Πάρκο Ιστορίας που πρόκειται να δημιουργηθεί και το οποίο θα συνδέσει όλα τα ιστορικά μνημεία.

Ο κ. Καψάλης του έθεσε το ζήτημα της ασφάλειας των παραμεθορίου, ενώ λίγο αργότερα ο Αρχηγός επισκεπτόμενος το Επιτηρητικό φυλάκιο της Κακαβιάς και κατά τη συνάντησή του με τον Αντιδήμαρχο Ν. Γαλίτση, υποσχέθηκε να εντατικοποιηθούν οι περιπολίες. Στην Κόνιτσα ο Αρχηγός ΓΕΣ επισκέφθηκε το ακριτικό φυλάκιο Μολυβδοσκεπάστου και την Ιερά Μονή της Παναγίας. Εκεί τον υποδέχθηκε ο Δήμαρχος, ο οποίος του έθεσε και αυτός τα προβλήματα ασφάλειας που απασχολούν την περιοχή, ζητώντας παράλληλα να αναδειχθεί ο ιστορικός πλούτος της που σχετίζεται με το έπος του ΄40.

Η τόνωση του αισθήματος ασφάλειας δεν θα έπρεπε καν να αποτελεί αίτημα των τοπικών αρχών και των κατοίκων. Είναι αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας. Ακόμη όμως και αν αποκατασταθεί και εμπεδωθεί το αίσθημα ασφάλειας των λιγοστών κατοίκων που έχουν μείνει στα χωριά, τα βασικά αίτια της ερήμωσης δεν αντιμετωπίζονται.

Αυτά απαιτούν ένα γενναίο πρόγραμμα που θα δημιουργεί θέσεις εργασίας, υπηρεσίες κ.α. ανέσεις στον κόσμο και φυσικά κίνητρα για μόνιμη διαμονή νέων στα χωριά. Δύσκολο εγχείρημα, αλλά αξίζει τον κόπο να αναλάβει η Πολιτεία να το φέρει σε πέρας.

 

ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *